Jas waterdicht maken: zo impregneer je jas en kleding

Je fietst naar je werk, het miezert twintig minuten, en je hangt de rest van de ochtend een jas te drogen over de verwarming. Diezelfde jas stond in de winkel nog trots te glanzen. Het goede nieuws: dat is bijna nooit de schuld van de jas, maar van een laagje dat er ooit op zat en er inmiddels af is.

Je jas waterdicht maken doe je in twee stappen. Eerst maak je hem schoon en laat je hem volledig drogen, daarna breng je in twee lagen een impregneerspray aan die bij de stof past. Eén ding eerlijk vooraf: een spray maakt je jas sterk waterafstotend, hij verandert een katoenen trenchcoat niet in een zeiljack. Hieronder lees je wat dat verschil in de praktijk betekent, welke spray bij welke stof hoort, hoeveel je nodig hebt, en waarom de eerste wasbeurt na de behandeling bepaalt of het effect blijft zitten.

Waterafstotend of waterdicht: het verschil dat je geld scheelt

Waterdicht betekent dat er ook onder druk en na langere tijd geen water doorheen komt. Dat vraagt om een membraan en om afgetapete naden, en dat zit ingebouwd of het zit er niet in. Geen enkele spray voegt dat achteraf toe.

Waterafstotend betekent dat vocht op de stof blijft liggen en eraf rolt in plaats van in de vezels te trekken. Dat is precies wat een impregneerspray doet: elke afzonderlijke vezel krijgt een onzichtbare, ademende laag die vocht, vuil en olie afstoot. De stof blijft ademen, wordt niet zwaar van het water, droogt sneller en blijft langer schoon.

Voor negen van de tien Nederlandse buien is dat precies genoeg. Een jas die water opneemt wordt koud, zwaar en muf, en juist dat voorkom je. Wie uren in stromende regen staat, heeft een membraanjas nodig. Wie fietst, wandelt, boodschappen doet en op een perron staat te wachten, heeft vooral een jas nodig die niet doorweekt.

Welke spray hoort bij jouw jas?

Dit is het beslismoment, en het is ook de plek waar het het vaakst misgaat. De keuze hangt niet af van het merk of van de prijs, maar van de stof.

De vuistregel: neemt de stof vocht op, dan is Premium Protector 01 het juiste product. Die is gemaakt voor alle natuurlijke en synthetische absorberende materialen, van katoen en denim tot wol, tweed, zijde en suède, en hij is geurloos, op waterbasis, niet brandbaar, niet giftig en vrij van PFOA, PFOS en drijfgassen. Zit er leer in je jas, dan neem je Premium Protector 02, die daarnaast de weerstand tegen slijtage verhoogt. Twijfel je nog, dan helpt de keuzehulp per materiaal je in een paar vragen verder.

Een gewaxte jas is een categorie apart. Die is niet geïmpregneerd maar doordrenkt met was, en dat onderhoud je met de wax van het merk zelf. Een spray erbovenop doet daar niets.

Stap 1: eerst schoon, anders sluit je het vuil in

Deze stap wordt het vaakst overgeslagen en bepaalt het resultaat. Een beschermlaag hecht zich aan de vezel, niet aan het vuil dat erop ligt. Spray je over een vieze kraag of een vlekkerige mouw, dan sluit je die vlek in en hecht de laag maar half.

1. Borstel droog vuil, stof en opgedroogde modder eraf met een zachte borstel. Wacht bij modder tot die hard is, want nat schrapen wrijft hem juist de vezel in.
2. Zit er echt vuil of een vlek in, breng dan Deep Clean Solution 03 aan op een met lauw water bevochtigde borstel en werk tot er rijk schuim ontstaat. Wrijf het schuim droog met een schone microvezeldoek. Herhaal zo nodig.
3. Behandel het hele paneel, dus tot aan een naad of tot aan de schoudernaad. Reinig je alleen de vlek, dan ruil je die in voor een lichtere plek met een donkere rand. Dat is bij een jas nog vervelender dan bij een schoen, want je draagt hem op ooghoogte.
4. Test de reiniger altijd eerst op een niet zichtbaar deel, bijvoorbeeld aan de binnenkant van een zoom of onder de kraag.
5. Laat het kledingstuk minimaal 24 uur op kamertemperatuur drogen. De reiniger blijft in die periode diep in de vezels actief, dus die tijd is geen wachten maar werken.

Reiniger, borstel en doek zitten samen in de Deep Clean Kit. Is de jas gewoon aan een wasbeurt toe, was hem dan volgens het label en laat hem daarna volledig drogen. Alle reinigers op een rij staan in de collectie reinigen.

Bij een leren jas werkt dit anders: die neem je af met een licht vochtige microvezeldoek over het hele oppervlak, en je laat hem rustig drogen op kamertemperatuur.

Stap 2: je jas impregneren met Protector 01

Werk in een geventileerde ruimte, hang de jas op een hangertje en leg er iets onder. Reken op een kwartier werk en daarna 24 uur geduld.

1. Begin met een schoon en droog oppervlak. Voelt de stof nog koel en klam aan, dan is hij niet droog genoeg.
2. Spray het totale oppervlak vochtig vanaf 10 tot 15 cm afstand. Vochtig, niet druipend. Loop bewust langs de schouders, de bovenkant van de mouwen en de kraag, want daar komt de regen als eerste binnen.
3. Wrijf het voorzichtig in met een schone zachte borstel zodat het zich vezeldiep bindt. Heeft je jas meerdere kleuren, begin dan bij de lichtste en gebruik per kleur een andere borstel.
4. Herhaal stap 2 en 3 minimaal één keer, met 10 minuten tussenpoos. Die tussentijd is geen etiquette maar chemie: de eerste laag moet zich kunnen binden voordat de tweede erop komt.
5. Verwijder het product van alles wat geen vocht opneemt en maak dat droog. Bij een jas is dat een langere lijst dan je denkt: de rits, de trekker, de drukknopen, de gespen van een ceintuur en de metalen ringetjes van een capuchonkoord.
6. Laat de jas 24 uur op kamertemperatuur drogen. Niet op de verwarming, niet in de zon en niet voor de föhn.
7. Borstel suède, nubuck, wol en tweed daarna licht op om de nerf en de zachte structuur te herstellen.

Protector, borstel en doek zitten samen in de Suède Protect Kit, die ook voor kleding en meubels bedoeld is. Test het product altijd eerst op een onopvallend deel, adem de spraynevel niet in en houd het uit de buurt van je ogen. Het beste resultaat krijg je op nieuw of net gereinigd materiaal, want een eerdere behandeling met een ander beschermmiddel kan de werking negatief beïnvloeden.

Een leren jas: dezelfde logica, andere klok

Bij Premium Protector 02 liggen de tijden anders. Haal ze niet door elkaar, want dat is de meest gemaakte fout.

1. Schud de fles en spray het totale oppervlak vochtig vanaf 10 tot 15 cm.
2. Verdeel het gelijkmatig met een schone zachte borstel.
3. Laat het intrekken en herhaal stap 1 en 2 na 20 minuten één keer.
4. Neem na opnieuw 20 minuten het overtollige, niet ingetrokken product af met een absorberende doek, zodat het egaal droogt zonder druppels. Droog ook de rits en de drukknopen.
5. Laat 24 uur drogen op kamertemperatuur en boen dof geworden leer daarna op met een droge zachte doek.

Niet gebruiken op lakleer en op gevet of gewaxt leer. Lakleer heeft een gesloten laklaag waar niets in trekt, en gevet leer is al met vet verzadigd. Twijfel je? Wrijf met je duim over een verborgen plekje: wordt het glanzend, donkerder en licht vettig, dan is het gevet leer. De bredere aanpak voor leer staat in onze gids over leren schoenen schoonmaken en onderhouden, waarvan de materiaalregels net zo goed voor een jas gelden.

Hoeveel spray heb je nodig voor een jas?

Meer dan voor een paar schoenen, en dat verrast mensen. De fabrikant houdt voor meubels en accessoires 15 tot 60 ml per vierkante meter aan, afhankelijk van hoe dorstig de stof is. Een korte jas heeft grofweg anderhalve vierkante meter buitenoppervlak, een lange mantel eerder twee.

Als vuistregel kom je met een fles van 150 ml dus ongeveer één jas ver als je hem netjes in twee lagen behandelt, en met 300 ml een jas plus een bijpassende tas of een paar schoenen. Een dikke wollen mantel drinkt meer dan een strakke katoenen jas. Koop liever iets ruim in dan dat je halverwege de tweede laag met een lege fles staat, want een half behandelde jas geeft precies het kleurverschil dat je wilde voorkomen.

Waarom je jas niet in de wasmachine geïmpregneerd wordt

Er bestaan impregneermiddelen die je bij de was in de trommel giet. Piggy Proof werkt anders: de protector is een spray die je op het oppervlak aanbrengt en met een borstel vezeldiep inwrijft. Dat is geen detail, het is een ander mechanisme.

De praktische gevolgen:

• Doe de protector nooit in de wasmachine. Hij is niet bedoeld om in water te worden verdund en je verspilt hem.
• Je bepaalt zelf waar de laag terechtkomt, dus je kunt de buitenkant behandelen en de voering met rust laten.
• Je ziet direct waar je bent geweest, want de stof wordt tijdens het aanbrengen even donkerder en trekt daarna transparant op.
• Je kunt een jas behandelen die het wasetiket eigenlijk niet toestaat, bijvoorbeeld een wollen mantel die alleen gestoomd mag worden.

De wasregel die bepaalt of het effect blijft zitten

Dit is het stuk dat bijna nergens staat, en het is precies het stuk dat het verschil maakt tussen een behandeling die een seizoen meegaat en eentje die na één wasje weg is.

Behandeld textiel kun je meer dan twintig keer met de hand wassen in water zonder wasmiddel zonder dat de beschermlaag verdwijnt. Wasmiddelen, wasverzachters en stomen tasten de laag wél aan. Dat is logisch: een wasmiddel is ontworpen om vet en vuil van vezels los te weken, en de laag zit op die vezel.

Wat dat in de praktijk betekent:

• Een vlekje eruit spoelen met lauw water kost je niets.
• Een gewone wasbeurt met wasmiddel betekent: daarna opnieuw impregneren. Plan die twee dus achter elkaar in plaats van ze los te zien.
• Sla de wasverzachter over bij kleding die je waterafstotend wilt houden. Die legt een filmpje op de vezel dat water juist vasthoudt.
• Naar de stomerij geweest? Behandel de jas daarna opnieuw.

De prettigste volgorde is daarom: aan het eind van het seizoen wassen, laten drogen, impregneren, en dan pas opbergen. Dan hangt hij in september klaar in plaats van dat je op de eerste regendag bedenkt dat je nog iets had moeten doen.

Softshell, regenjas en jassen met een membraan

Bij een membraanjas, een softshell of een regenjas gaat het bijna nooit om het membraan zelf. De buitenstof van zulke jassen heeft af fabriek een waterafstotende afwerking, en die slijt eraf door dragen, wrijven en wassen. Zie je de stof donker worden en zwaar aanvoelen terwijl je binnen nog droog blijft, dan is die buitenlaag versleten, niet het membraan.

Precies daar helpt een impregneerspray: hij herstelt de waterafstoting van de buitenstof, zodat het water er weer af rolt en de jas blijft ademen. Wat hij niet doet, is een lek repareren. Komt het water er echt doorheen bij de naden, de rits of een scheurtje, dan is dat een reparatie- of garantiekwestie en geen onderhoudsklus.

Let bij deze jassen op één ding: hoe gladder en strakker de buitenlaag, hoe minder er te binden valt. Op een absorberende softshell werkt het goed, op een glimmende gecoate schil merk je er minder van. Test dus eerst een klein stukje aan de binnenkant van een pand en beoordeel na 24 uur.

Hoe vaak moet je het herhalen?

Reken bij een jas die je vaak draagt op ongeveer elke drie maanden, en verder altijd na een wasbeurt met wasmiddel of een bezoek aan de stomerij. De laag verdwijnt vooral door mechanische belasting: de rugzak op je schouders, de mouw langs je fietsstuur, de schuurplek bij de tasriem.

Twijfel je? Doe de watertest. Laat een druppel water op de schouder vallen, want dat is de plek die het meeste te verduren krijgt. Blijft die als een bolletje liggen, dan zit de laag er nog. Trekt hij in en wordt de stof donker, dan is het tijd. Doe die test op een schone jas, want een laagje vuil geeft een vals resultaat.

Tassen, meubels en de rest van je textiel

Als je toch bezig bent: dezelfde behandeling en dezelfde materiaalregels gelden voor de rest van je absorberende spullen. Een canvas of suède schoudertas krijgt precies dezelfde twee lagen, en de bandjes waar je hand langs schuurt verdienen extra aandacht. Een stoffen eetkamerstoel of een linnen bank behandel je paneel voor paneel, en juist daar betaalt het zich terug, want een gemorst glas rode wijn is dan een keukenrolmoment in plaats van een drama.

Ga je van je jas door naar je schoenen, dan verandert er weinig aan de methode, maar wel iets aan de details: naden, zoolrand en tong vragen daar de aandacht. Die staan in schoenen waterdicht maken. Voor suède in het algemeen is er suède beschermen, voor het herkennen van nubuck wat is nubuck, en voor katoenen stof canvas en stoffen schoenen schoonmaken. Alle beschermsprays staan bij elkaar in de collectie beschermen.

Wat je beter niet doet

• Impregneren op een vuile jas. Je sluit het vuil in en de laag hecht half. Dit is veruit de meest gemaakte fout.
• Eén dikke laag in plaats van twee dunne. Een dikke laag droogt ongelijkmatig en kan strepen geven. Twee dunne lagen met de juiste tussentijd werken beter en zien er beter uit.
• Alleen de schouders behandelen. Bij een absorberende stof levert plaatselijk behandelen zichtbaar kleurverschil op zodra het gaat regenen. Doe het hele kledingstuk.
• De jas bij de verwarming of in de zon hangen om het te versnellen. Wol en leer krimpen en verharden, en de laag krijgt geen kans zich rustig te binden.
• Wasverzachter blijven gebruiken. Die werkt precies tegen wat je wilt bereiken.
• Waterdichtheid verwachten. Een spray is een verzekering tegen buien en vlekken, geen membraan.

Wanneer je beter een specialist inschakelt

Bij een jas die aan de naden of bij de rits lekt, bij leer dat na doorweekt raken hard en gebarsten is, bij een dure wollen mantel met een grote vlek, en bij een membraanjas die binnen nat wordt terwijl de buitenstof nog netjes afparelt: dan houdt onderhoud op en begint reparatie. Een kleermaker, een leerspecialist of de klantenservice van het merk kan daar meer dan een spray. Bij één favoriete jas is één keer laten doen goedkoper dan één keer verkeerd doen.

Veelgestelde vragen

Kort samengevat

Een jas waterdicht maken is in de praktijk een jas waterafstotend maken, en dat is voor Nederlands weer precies wat je nodig hebt. Maak hem eerst schoon met Deep Clean Solution 03 en een borstel, behandel daarbij hele panelen, en laat hem 24 uur drogen. Kies daarna op stof: Premium Protector 01 voor katoen, denim, wol, tweed, zijde, suède en andere absorberende stoffen, of Premium Protector 02 voor leer en kunstleer, met uitzondering van lakleer en gevet leer.

Twee lagen met de juiste tussentijd, product van de rits en de drukknopen afhalen, 24 uur drogen en de nerf licht opborstelen. Onthoud daarna vooral de wasregel: handwas zonder wasmiddel kan meer dan twintig keer, maar na een wasbeurt met wasmiddel of na de stomerij begin je opnieuw. Doe dat aan het eind van het seizoen en je hangt de jas schoon, beschermd en klaar voor de eerste bui terug in de kast. Zit er al een vlek in het suède, pak die dan eerst aan, en voor je schoenen staat de aanpak in suède schoenen schoonmaken.