Wat is nubuck? Zo herken, reinig en bescherm je het

Er zat een kaartje met "nubuck" in de doos en sindsdien durf je er eigenlijk niets mee te doen, want stel dat je het verpest. Die voorzichtigheid is terecht, maar het valt mee. Nubuck is leer waarvan de bovenkant licht is opgeschuurd, waardoor het dat fluweelachtige laagje krijgt dat zo op suède lijkt. Het is steviger dan suède en tegelijk net zo gevoelig voor vocht en vet.

De korte versie: je reinigt nubuck met een schuimreiniger voor absorberende materialen en een zachte borstel, en je beschermt het daarna met een protector voor suède en nubuck. Wat je juist niet doet, is er schoenpoets, leervet of een natte doek op loslaten. Hieronder staat hoe je nubuck herkent, hoe je het veilig schoonmaakt en hoe je voorkomt dat de volgende regenbui meteen een kring achterlaat.

Wat is nubuck precies?

Nubuck is echt leer. Bij de productie wordt de bovenste laag van de huid, de nerfzijde, heel licht opgeschuurd. Daardoor komen er miljoenen korte vezeltjes overeind te staan en ontstaat een zacht, matglanzend oppervlak dat je met je vinger van kleur kunt zien veranderen als je erover strijkt.

Omdat het de sterke buitenkant van de huid is, is nubuck stevig en slijtvast. Dat maakt het populair voor werkschoenen, wandelschoenen en stevige sneakers. Maar het opschuren opent wel de vezels, en open vezels zuigen vocht en vet op als een spons. Vandaar de paradox van nubuck: sterker dan suède, maar minstens zo snel gevlekt.

Nubuck of suède: het verschil in één blik

Beide voelen fluweelachtig, maar ze komen van een andere kant van dezelfde huid.

• Nubuck komt van de buitenzijde van de huid en is licht geschuurd. De vezels zijn kort en dicht, het oppervlak voelt glad en strak, bijna als perzikhuid. Soms zie je nog fijne natuurlijke oneffenheden van de huid.
• Suède komt van de binnenzijde, de vleeszijde, en wordt volledig opgeruwd. De vezels zijn langer en losser, het voelt pluiziger en de nerf laat zich makkelijker alle kanten op borstelen.

Twijfel je nog? Doe de druppeltest op een onopvallende plek, bijvoorbeeld de binnenkant van de hiel. Bij nubuck en suède trekt een klein druppeltje water in en ontstaat er een donkere plek die na het drogen weer verdwijnt. Bij glad leer of kunstleer blijft de druppel als een bolletje op het oppervlak liggen. Let op: is de schoen al geïmpregneerd, dan parelt het water ook op nubuck af. Dan is de test onbetrouwbaar en ga je af op het uiterlijk.

Voor de behandeling maakt het verschil tussen nubuck en suède weinig uit: dezelfde reiniger, dezelfde protector, dezelfde borstel. Waar het wél om draait is de vraag of het materiaal absorberend is of glad. Absorberend leer zoals nubuck en suède vraagt een ander product dan glad leer of kunstleer.

Welke schoenen zijn vaak van nubuck?

Nubuck duikt vaker op dan mensen denken. Wandel- en werkschoenen van merken als Timberland en Blundstone zijn er klassiek van gemaakt, net als veel nette veterschoenen. Het voetbed en de bandjes van sommige Birkenstock-modellen zijn eveneens nubuck.

Kijk wel even goed op het label, want er bestaan synthetische imitaties die er sprekend op lijken. Birko-Flor en Birkibuc bijvoorbeeld zijn kunststofmaterialen met een nubuck-look en dus geen echt nubuck. Staat er zo'n naam op het label, doe dan de druppeltest voordat je iets aanbrengt: absorbeert het oppervlak niet, dan heb je een glad materiaal in handen en heb je de Premium Protector 02 voor leer nodig in plaats van een protector voor suède en nubuck.

Nubuck schoonmaken: stap voor stap

Nubuck schoonmaken lukt prima thuis, mits je droog begint en met vocht eindigt. Je hebt drie dingen nodig: een schuimreiniger voor absorberende materialen, een zachte borstel en een schone doek. In de Deep Clean Kit zitten die drie samen, en suède en nubuck staan daar letterlijk als toepassingsgebied bij.

1. Borstel eerst droog. Verwijder zoveel mogelijk aangehecht vuil met een droge, zachte borstel. Zit er modder op, laat die dan eerst keihard opdrogen en breek de korst voorzichtig weg. Nat poetsen drukt het vuil alleen maar dieper de vezel in.
2. Maak de borstel vochtig met lauw water. De Brush To Clean & Protect heeft synthetische haren die zelf geen vocht of vuil opnemen, dus je verplaatst geen vuil terug naar de schoen.
3. Breng de reiniger aan. Spray een aantal keer Deep Clean Solution 03 op het oppervlak. Die schuimreiniger is gemaakt voor absorberende materialen en suède en nubuck staan er letterlijk bij.
4. Schrob tot er rijk schuim ontstaat. Werk per paneel, van naad tot naad, en niet in kleine cirkeltjes. Zo blijft het kleurbeeld gelijk.
5. Wrijf droog met een schone doek. Een microvezeldoek neemt het losgemaakte vet en vuil op in plaats van het over de schoen uit te smeren. Herhaal de stappen zo nodig op plekken die nog vuil zijn.
6. Laat minimaal 24 uur drogen op kamertemperatuur, met papier in de schoen zodat de vorm behouden blijft. Nooit op de verwarming of met een föhn. De reiniger blijft in die periode diep in de vezels doorwerken.

Twee regels die het verschil maken tussen een schone schoen en een vlekkerige schoen: test het middel eerst op een onopvallende plek, en reinig altijd het totale oppervlak in plaats van alleen de vuile plek. Een half gereinigde schoen droogt op met zichtbaar kleurverschil, en dat is lastiger te herstellen dan de oorspronkelijke vlek.

Gaat het om één specifieke vlek in plaats van algemene vervuiling, kijk dan bij de aanpak per vlektype. Vet, water en modder vragen elk om iets anders, en die aanpak geldt voor nubuck net zo goed als voor suède.

Vier fouten die nubuck blijvend beschadigen

• Schoenpoets of leervet. Die zijn gemaakt voor glad leer en gaan er bij nubuck als een vetlaag in. Resultaat: donkere, glimmende plekken die je er niet meer uit krijgt.
• De wasmachine. Veel water, warmte en trommelbeweging maken het leer hard en tasten de lijmnaden aan. Nubuck reinig je met de hand.
• Snel drogen. Verwarming, zon of föhn laten het leer uitdrogen en verharden. Reken op 24 uur op kamertemperatuur, hoe ongeduldig je ook bent.
• Hard boenen. Wie met kracht in cirkels wrijft, plet de vezels tot een glimplek. Dat is geen vuil meer maar beschadigde nerf, en dat is een lastig karwei om terug te draaien.

Nubuck beschermen: de stap die de meesten overslaan

Direct na het reinigen is nubuck op zijn kwetsbaarst. De vezels staan open en een eventuele oude beschermlaag is weg. Behandel de schoen daarom altijd na met de Premium Protector 01. Die is bedoeld voor absorberende materialen, waaronder nubuck en suède, en legt een onzichtbare, ademende laag om elke afzonderlijke vezel die vocht, vuil en olie afstoot. Geurloos, op waterbasis en onzichtbaar, dus aan de look en feel van de schoen verandert niets.

Zo breng je het aan:

1. Zorg dat het oppervlak schoon en helemaal droog is.
2. Spray het totale oppervlak vochtig vanaf 10 tot 15 centimeter afstand.
3. Wrijf voorzichtig in met een schone zachte borstel, zodat het middel zich vezeldiep bindt. Begin bij de lichtste kleuren en gebruik per kleur een andere borstel.
4. Herhaal stap 2 en 3 na 10 minuten minimaal één keer.
5. Neem niet-absorberende delen zoals metalen oogjes en rubberen zolen af en droog die.
6. Laat 24 uur drogen op kamertemperatuur en borstel de nerf daarna licht op.

Reken op ongeveer 25 ml voor een paar lage schoenen en 50 ml voor een paar laarzen. Herhaal de behandeling elke 3 maanden, en bij intensief gebruik of een natte winter vaker. De beschermlaag zelf gaat lang mee, maar slijt weg door mechanische belasting: het schuren van je broekspijp, de stoeprand, de fietstrapper.

Heb je nog geen borstel, dan is de Suède Protect Kit de handigste route: protector, borstel en doek in één, geschikt voor suède en alle absorberende materialen en dus ook voor nubuck.

Belangrijk: Protector 01 is voor absorberende materialen. Heb je glad leer of kunstleer, of een schoen die daar grotendeels uit bestaat, gebruik dan de leervariant 02. Die kent een andere werkwijze, met 20 minuten tussen de lagen, daarna overtollig product afnemen en dof leer opboenen met een droge zachte doek. Let op: die is niet geschikt voor lakleer en gevet leer.

Zie het als een kleine verzekering op een paar dat je juist hebt gekocht omdat het er goed uitziet.

De nerf terugkrijgen: van dof naar fluweel

Na het drogen voelt nubuck vaak stugger en ziet het er platter uit dan je gewend bent. Dat is normaal. Borstel het oppervlak licht op als de schoen kurkdroog is, met korte halen in één richting. De vezels komen weer overeind en de kleur trekt gelijk.

Bij een glimplek, bijvoorbeeld op de neus of langs de hiel, borstel je iets steviger en wissel je van richting om de platgedrukte vezels los te maken. Lukt dat niet, dan is de nerf mechanisch beschadigd en helpt poetsen niet meer. Doorgaan maakt het op dat punt alleen erger.

Wanneer je beter naar een specialist gaat

• De vlek zit er al maanden in en bevat pigment, zoals inkt, verf of haarverf.
• Er zit een grote, gladgesleten plek waar de vezels volledig plat liggen.
• De kleur is na een reinigingsbeurt duidelijk ongelijk geworden over een groot vlak.
• Het gaat om een duur of onvervangbaar paar waar je liever niet mee experimenteert.

Twee voorzichtige pogingen zijn prima. Bij de derde ben je meestal met de nerf bezig in plaats van met de vlek.

Kort samengevat

Nubuck is licht opgeschuurd leer van de buitenzijde van de huid: stevig, fluweelachtig en absorberend. Je behandelt het als suède, dus met een schuimreiniger en een zachte borstel, nooit met poets of vet. Reinig altijd het hele oppervlak, laat 24 uur drogen en sluit af met een protector voor absorberende materialen. Wil je de volledige reinigingsroutine met alle varianten, lees dan ook de gids over suède schoenen schoonmaken: die aanpak werkt één op één op nubuck.

Wil je reinigen en beschermen in één keer geregeld hebben, dan zit alles voor de volledige cyclus in de Sneaker Care Kit: de reiniger, de protector, de borstel en de doek. Losse producten vind je in de collectie beschermen.

Veelgestelde vragen over nubuck