Leren of suède jas schoonmaken: zo doe je het zelf

Een goede jas draag je tot hij bij je hoort, en juist daarom zie je het pas als een ander het ziet: de kraag is een tint donkerder dan de rest en er zit een regenkring op de schouder die er vorig jaar nog niet zat. Geen reden voor paniek, en ook geen reden om hem meteen naar de stomerij te brengen. Een leren jas schoonmaken doe je prima zelf, net als een suède jas of een lammy, zolang je het materiaal herkent en per paneel werkt in plaats van per vlek.

Kort antwoord: borstel of neem eerst het losse vuil droog af, reinig daarna steeds een heel paneel van naad tot naad met een milde schuimreiniger, wrijf direct droog en laat de jas 24 uur op kamertemperatuur drogen aan een brede hanger. Glad leer doe je met een licht vochtige doek, suède en lammy met een vochtige borstel. Pas als de jas droog is, breng je een beschermlaag aan die bij het materiaal past, zodat de volgende bui of koffiespat er niet meer in trekt.

Stap 0: van welk materiaal is je jas?

Dit bepaalt alles: welk gereedschap je gebruikt, hoe nat je mag werken en welke bescherming erbij hoort. Kijk op het label en voel aan een onopvallende plek, bijvoorbeeld de binnenkant van de onderzoom.

Twijfel je tussen suède en nubuck, dan helpt de druppeltest uit wat is nubuck. Voor beide geldt dezelfde aanpak, dus fout kun je daar weinig doen. Waar het wel uitmaakt, is bij lakleer en gevet leer: die hebben al een eigen afwerking, en daar hoort geen protector op.

Een leren jas schoonmaken in zes stappen

Deze volgorde geldt voor glad leer en kunstleer. Reken op een half uur werk en een dag droogtijd.

1. Maak de zakken leeg en hang de jas aan een brede hanger. Zo zie je het hele oppervlak en valt de jas in zijn eigen vorm. Zand en kruimels in de zakken schuren van binnenuit.
2. Neem de jas eerst droog af. Ga met een droge Premium Microvezel doek over de hele jas, ook onder de kraag en langs de naden. Wie nat begint op een stoffige jas, smeert het stof uit tot een grauwe waas.
3. Test op een onopvallende plek. Bijvoorbeeld de binnenkant van de onderzoom of onder een revers. Laat die plek drogen voordat je verder gaat.
4. Reinig per paneel, niet per vlek. Maak de doek licht vochtig met lauw water, geef een paar sprays Deep Clean Solution 03 op het paneel, werk het met de doek licht op tot schuim en wrijf het direct droog met een droog deel van de doek. Werk van naad tot naad: rugpand, voorpand, mouw. Doe je alleen de vlek, dan zie je na het drogen een schoon eiland in een vuiler vlak.
5. Herhaal liever dan dat je harder wrijft. Twee milde rondes doen meer dan één ronde met kracht, en kracht drukt de nerf van het leer plat. Droog ritsen, drukknopen en gespen na elke natte ronde meteen af.
6. Laat de jas 24 uur drogen op kamertemperatuur. Aan de hanger, niet op de verwarming, niet in de zon en niet met de föhn. Leer dat te snel droogt, trekt samen en wordt stug, en dat draai je niet meer terug. Oogt het leer daarna wat dof, boen het dan met een droge zachte doek op.

Dezelfde methode voor schoenen, inclusief de zoolrand, staat in leren schoenen schoonmaken. Reiniger, borstel en doek zitten samen in de Deep Clean Kit.

Een suède jas schoonmaken

Suède is absorberend, en dat verandert de aanpak. Een doek duwt het vuil hier eerder de vezels in dan eruit; je werkt met een borstel die het schuim tussen de haartjes brengt en het vuil naar boven haalt.

1. Borstel de jas droog uit. Met korte halen, eerst tegen de vleug in om het vuil los te maken en daarna met de vleug mee. Een droge modderspat borstel je eruit, een natte smeer je uit. Laat modder dus eerst helemaal opdrogen.
2. Bevochtig de borstel met lauw water. Gebruik de Brush To Clean & Protect; de synthetische haren nemen zelf geen vocht of vuil op.
3. Spray een paar keer Deep Clean Solution 03 op het paneel en schrob met de vochtige borstel tot er schuim ontstaat. Weer: het hele paneel, niet alleen de plek.
4. Wrijf droog met een schone doek. Herhaal bij hardnekkig vuil stap 2 tot en met 4.
5. Laat minimaal 24 uur drogen op kamertemperatuur aan een brede hanger. De reiniger blijft in die tijd nog in de vezels actief.
6. Borstel het suède licht op zodra het droog is, zodat de nerf weer overeind staat en de kleur egaal wordt.

Houd bij suède alles onder de 60 graden: geen heet water, geen strijkijzer en geen stoomapparaat. Gaat het om een specifieke vlek, zoals vet, wijn of een waterkring, kijk dan in vlekken uit suède verwijderen voor de aanpak per vlektype.

Een lammy of shearling jas schoonmaken

Een lammy is twee materialen in één: een suède of nubuck buitenkant en een wollen binnenkant. De buitenkant behandel je precies als een suède jas hierboven. De wol vraagt vooral terughoudendheid met water, want hoe natter je werkt, hoe langer die binnenkant nodig heeft om te drogen en hoe groter de kans dat de wol gaat klitten.

• Wol droog uitborstelen met korte halen om vervilte plukjes los te maken.
• Vuile plekken in de wol doe je met een borstel die je alleen licht vochtig maakt, een enkele spray Deep Clean Solution 03 en weinig schuim. Dep het schuim daarna droog met een schone doek.
• Nooit in bad, nooit in de wasmachine en niet boven de 60 graden. Warmte en beweging samen laten wol krimpen en vervilten.
• Droog rechtop aan een brede hanger, met ruimte om de jas heen, en borstel de wol en de buitenkant pas op als alles helemaal droog is.

Wie ook lammy boots heeft: de aanpak voor die schapenvacht staat in UGGs schoonmaken.

Kraag, manchetten en oksels: daar zit het vet

Een jas wordt niet egaal vuil. Kraag, manchetten, zakranden en de oksels raken je huid, en huidvet trekt in leer en suède een donkerder rand. Dat is ook waarom zoveel mensen zoeken hoe ze de kraag van een jas schoonmaken: het is de plek die het eerst opvalt.

Behandel die zones als eerste en een tweede keer, maar reinig daarna alsnog het hele paneel eromheen. Doe je alleen de kraag, dan krijg je een lichte kraag op een donkerder jas. Bij suède werkt het hier goed om eerst droog te borstelen tegen de vleug in; vet dat al diep in de vezels zit, komt in de regel pas na twee of drie milde rondes schuim los. Zit er al jaren vet in een suède kraag, dan is het realistisch om te accepteren dat het lichter wordt en niet helemaal weg.

De binnenkant: voering van je leren jas reinigen

De voering van een jas is meestal katoen, viscose, polyester of satijn, en in tegenstelling tot de binnenkant van een schoen kun je er gewoon bij. Toch geldt hier: weinig vocht. Een doorweekte voering droogt langzaam, kan door de naden heen het leer aan de buitenkant vlekkerig maken en gaat muf ruiken als hij te lang nat blijft.

1. Keer de jas binnenstebuiten, voor zover dat gaat zonder aan de naden te trekken.
2. Werk alleen de vuile zones: de kraag aan de binnenkant, de oksels en de mouwboorden.
3. Gebruik een licht vochtige doek met een klein beetje schuim van Deep Clean Solution 03, dep in plaats van te wrijven, en dep daarna droog met een schone doek.
4. Laat de jas binnenstebuiten drogen aan een brede hanger, met de zakken open.

Ruikt de voering muf of naar zweet, dan is dat een geurprobleem en geen vuilprobleem. Active Perfume 04 spray je op textiel licht vochtig over het hele oppervlak vanaf 10 tot 15 cm, en daarna laat je het goed drogen. Test het eerst op een onopvallend deel van de voering.

Mag een leren of suède jas in de wasmachine?

Nee. Leer en suède worden in de trommel tegelijk nat, warm en rondgeslingerd, en die combinatie laat ze krimpen, stug worden en van kleur verschieten. Ook op een koud programma zonder centrifuge blijft het risico groot, en het is niet te herstellen. Een lammy vervilt er bovendien. De vraag hoe je een jas reinigt zonder te wassen, is bij deze materialen dus eigenlijk de enige juiste vraag: met schuim, per paneel, en met geduld tijdens het drogen.

Voor een textieljas zonder leer ligt dat anders; die mag vaak wel volgens het waslabel in de machine. Hoe je die daarna weer waterafstotend maakt, staat in jas waterdicht maken.

Zelf doen of naar de stomerij?

Voor de meeste jassen is zelf reinigen prima te doen: vuil, een grauwe waas, een donkere kraag, een regenkring. Er zijn ook situaties waarin een leerspecialist of stomerij met ervaring in leer de betere keuze is:

• Inkt, verf, lijm of een grote olievlek over een groot deel van de jas.
• Leer dat al droog, gebarsten of afgebladderd is; reinigen maakt dat eerder zichtbaarder dan minder.
• Een dure of vintage jas waarvan je het materiaal of de afwerking niet kunt thuisbrengen.
• Lakleer en gevet of gewaxt leer, waarvoor een eigen behandeling nodig is.
• Een jas die helemaal doorweekt is geweest en vlekkerig is opgedroogd.

Ben je bij de stomerij geweest, weet dan dat stomen, wasmiddelen en wasverzachters een eerder aangebrachte beschermlaag aantasten. Behandel de jas daarna dus opnieuw. Dat is de stap die het volgende stomerijbezoek vaak overbodig maakt.

Daarna: je jas beschermen

Een schone jas is het moment om hem te beschermen: de laag kan dan tot op de vezel binden en je sluit geen vuil in. Zie het als een kleine verzekering voor een jas die je nog jaren wilt dragen. De korte versie per materiaal:

• Suède, nubuck en lammy: Premium Protector 01. Spray het hele oppervlak vochtig vanaf 10 tot 15 cm, wrijf zacht in met een schone borstel, herhaal na 10 minuten, laat 24 uur drogen en borstel het suède daarna licht op. Werk van de lichtste naar de donkerste kleur, met een andere borstel per kleur. Voor kleding rekent de fabrikant op 25 tot 100 ml per m2, afhankelijk van hoe dik en absorberend het materiaal is. Protector, borstel en doek zitten samen in de Suède Protect Kit.
• Glad leer, kunstleer en leer met stof: Premium Protector 02. Spray vochtig, verdeel met een zachte borstel, herhaal na 20 minuten, neem na nog eens 20 minuten het overtollige product af met een absorberende doek, laat 24 uur drogen en boen het leer op met een droge zachte doek als het dof oogt. Niet geschikt voor lakleer en gevet leer.

Test beide eerst op een onopvallende plek, adem de spraynevel niet in en droog ritsen en drukknoppen na. Herhaal de behandeling ongeveer elke drie maanden bij een jas die je vaak draagt, en altijd na een bezoek aan de stomerij. De uitgebreide uitleg, inclusief de watertest om te zien of de laag er nog zit, staat in jas waterdicht maken. Twijfel je welk product bij jouw jas past, dan helpt de keuzehulp per materiaal.

Wat je beter niet doet

• Alleen de vlek schoonmaken. Dat geeft een lichtere plek met een rand. Werk altijd van naad tot naad.
• Drogen op de verwarming of met de föhn. Leer wordt stug, suède hard en wol vervilt.
• Een kledinghanger van draad. Een zware, natte jas zakt uit over de schouders en houdt die vorm.
• Stomen of strijken van suède en lammy. Alles boven de 60 graden is te heet voor dit materiaal.
• Beschermen op een vuile of natte jas. Je sluit het vuil in en de laag hecht niet goed.
• Een protector op lakleer of gevet leer. Die afwerking laat de laag niet toe.

Je jas opbergen na het seizoen

Het beste moment om een leren of suède jas schoon te maken, is aan het eind van het seizoen: dan gaat hij schoon en beschermd de kast in en haal je hem in het najaar zo weer tevoorschijn. Hang hem aan een brede hanger die de schouders volgt, in een ademende kledinghoes van katoen in plaats van plastic, en geef hem wat ruimte tussen de andere jassen. Plastic houdt vocht vast, en leer dat niet kan ademen gaat muf ruiken.

Wanneer je beter een specialist inschakelt

Schrikt een testplek af, verschiet de kleur of komt er verf mee op de doek, stop dan en ga niet verder op de rest van de jas. Hetzelfde geldt voor scheuren, losse naden, afbladderende toplaag of een jas die al met een ander beschermmiddel is behandeld en daar vlekkerig van is geworden; een eerdere behandeling met een ander product kan de werking van een nieuwe laag negatief beïnvloeden. Een leerspecialist kan in die gevallen meer dan een schuimreiniger.

Veelgestelde vragen

Kort samengevat

Een leren jas schoonmaken, of een suède jas of lammy, begint bij het herkennen van het materiaal. Daarna is het altijd dezelfde volgorde: droog afnemen of uitborstelen, testen, per paneel reinigen met schuim, direct droogwrijven en 24 uur rustig laten drogen aan een brede hanger. Glad leer doe je met een doek, suède met een borstel, en nooit gaat een van beide de wasmachine in. Sluit af met de bescherming die bij het materiaal past, dan hang je aan het eind van het seizoen een schone, beschermde jas in de kast. Nog niet zeker welk product je nodig hebt? Alle reinigers staan in de collectie reinigen en alle protectors in de collectie beschermen.